Clear Boykot Mu? İsrail Malı Mı?

Türkiye’de kepek şampuanı denildiğinde akla ilk gelen ve “özgüven” temalı reklamlarıyla bilinen Clear, ne yazık ki arkasındaki sermaye yapısı incelendiğinde tüketicinin güvenini boşa çıkaran bir tablo çizmektedir. Özellikle 7 Ekim sonrası İsrail’in Gazze’de uyguladığı soykırım ve işgal politikalarına karşı başlatılan küresel boykot hareketi, sadece İsrail menşeli ürünleri değil, İsrail ekonomisine can suyu veren küresel devleri de hedef almaktadır. Clear markası, dünyanın en büyük hızlı tüketim ürünleri şirketi olan Unilever bünyesindedir.

Unilever’in, Filistin topraklarını gasp eden yerleşimcilerle olan ticari bağları, İsrail ordusuna destek veren şirketlerle ortaklıkları ve kendi alt markalarının boykot kararlarını ezip geçmesi, Clear’ı boykot listesinin en “kırmızı” çizgilerinden biri haline getirmiştir. Bu dosyada; Clear şampuanın neden masum olmadığını, Unilever & Strauss Group ilişkisini ve Ben & Jerry’s skandalını tüm çıplaklığıyla anlatıyoruz.

Clear Neden Boykot Ediliyor? Arkasındaki Güç: Unilever

Tüketiciler genellikle şampuan alırken sadece şişenin üzerindeki markayı görür. Ancak Clear, tek başına bir şirket değildir; arkasında devasa bir sermaye grubu olan Unilever vardır. Dolayısıyla Clear satın alındığında ödenen ücret, doğrudan Unilever’in kasasına gitmektedir. Unilever’in İsrail ile olan derin ve karmaşık ilişkileri, markayı boykotun bir numaralı hedefi yapmaktadır.

İşte Clear’ı ve Unilever’i boykot listesine sokan o kritik sebepler:

1. Strauss Group Ortaklığı ve Orduya Destek

Unilever’in boykot edilmesinin en somut ve en ağır gerekçesi, İsrail’in önde gelen gıda şirketlerinden Strauss Group ile olan ortaklığıdır.

• Ortaklığın Boyutu: Unilever, Strauss Group’un dondurma üretim iştiraki olan Strauss Ice Cream‘in ana hissedarıdır. Yani Unilever, İsrail ekonomisinin en büyük çarklarından biriyle doğrudan ortaktır.
• Askeri Destek: Strauss Group, sıradan bir gıda firması değildir. Şirketin, İsrail askeri birimlerine (IDF) düzenli olarak gıda ve hizmet tedarik ettiği, askeri birliklere “moral destek” sağladığı bizzat kendi raporlarında ve İsrail medyasında yer almıştır.
• Dolaylı Finansman: Clear şampuan alarak Unilever’e kazandırdığınız her kuruş, dolaylı yoldan ortağı olduğu Strauss Group’un güçlenmesine ve dolayısıyla İsrail ordusunun lojistik ihtiyaçlarının karşılanmasına katkı sağlamaktadır.

2. Ben & Jerry’s Skandalı ve Zorla Satış

Unilever’in İsrail’e olan bağlılığı, kendi alt markası olan Ben & Jerry’s ile yaşadığı krizde net bir şekilde ortaya çıkmıştır. Olaylar zinciri, Unilever’in etik değerleri değil, İsrail çıkarlarını öncelediğini kanıtlamıştır:

1. Markanın Kararı: Unilever bünyesindeki dondurma markası Ben & Jerry’s, vicdani bir karar alarak “İsrail işgali altındaki Filistin topraklarında (yasadışı yerleşimlerde) ürün satışı yapmayacağını” duyurmuştur. Bu, nadir görülen onurlu bir duruştur.
2. Unilever’in Müdahalesi: Bu kararın ardından İsrail lobisinden büyük baskı gören Unilever, kendi markasının bu kararını yok saymıştır.
3. Hülle Yoluyla Satış: Unilever, Ben & Jerry’s yönetim kurulunun iradesini çiğneyerek, markanın İsrail’deki dağıtım haklarını İsrailli lisans sahibi Avi Zinger‘a devretmiştir. Böylece ürünlerin işgal altındaki topraklarda satılmaya devam etmesi sağlanmıştır.

Bu olay, Unilever’in (ve dolayısıyla Clear’ın) “barış” veya “etik ticaret” gibi kaygıları olmadığını, ne pahasına olursa olsun İsrail pazarında var olmayı seçtiğini göstermektedir.

Aşağıdaki tabloda, Unilever ve Clear’ın boykot edilmesine sebep olan olayların kronolojik dökümünü bulabilirsiniz:

Clear Yerine Ne Kullanılır? Yerli ve Temiz Alternatifler

Saç bakımınız için İsrail destekçisi markalara mecbur değilsiniz. Türkiye’de üretilen, kalitesiyle dünya standartlarını yakalayan ve en önemlisi temiz sermayeye sahip birçok şampuan markası bulunmaktadır. Clear boykotuna katılarak şu markaları tercih edebilirsiniz:

1. Bioblas / Bioxcin (Biota): Tamamen Türk sermayeli Biota Laboratuvarları tarafından üretilen, saç dökülmesi ve kepek konusunda uzmanlaşmış eczane ve market markalarıdır.
2. Otacı: Bitkisel içerikleriyle bilinen, köklü ve %100 yerli bir markadır.
3. Duru: Evyap bünyesindeki Duru, hem şampuan hem de duş jeli kategorisinde yerli ve güvenilirdir.
4. İpek Şampuan: Yılların yerli markası, uygun fiyatlı ve temiz bir alternatiftir.
5. Spumy: Yerli üretim, helal sertifikalı ve doğal içerikli şampuanlar sunan bir diğer alternatiftir.

Unutmayın; saçınızın temizliği kadar, vicdanınızın temizliği de önemlidir. Clear’ı rafa bırakıp yerli ürüne uzanmak, küresel sömürüye atılmış bir tokattır.