H&M Boykot mu?

Evet H&M Boykot Listesinde!

İsveçli hızlı moda devi H&M (Hennes & Mauritz AB), küresel çapta yayılan çeşitli boykot çağrılarının hedefi haline gelmiş büyük markalardan biridir. Markaya yönelik boykot iddiaları, tek bir nedene değil, etik, sosyal sorumluluk ve siyasi/ticari ilişkiler gibi birden fazla faktöre dayanmaktadır.

---

H&M’in Kökeni ve Sahiplik Yapısı

Boykot iddialarını anlamak için öncelikle markanın menşeini ve sahipliğini incelemek gerekir:

• Menşei Ülke: H&M, 1947 yılında Erling Persson tarafından İsveç’in Västerås şehrinde kurulmuştur. Genel merkezi Stockholm, İsveç‘tedir.
• Sahiplik: H&M, bir İsveç markası olup, kurucu aile olan Persson ailesi (şu an Stefan Persson ve Helena Helmersson tarafından yönetiliyor) şirketin büyük hissedarı ve ana yöneticisidir. Şirketin sahiplik yapısı İsveç merkezlidir.

H&M’in doğrudan menşei İsveç’tir. Boykot iddiaları, markanın doğrudan menşeinden ziyade, küresel operasyonları ve kurumsal kararları üzerinden yükselmektedir.

---

H&M’e Yönelik Boykot İddialarının Gerekçeleri

H&M’e yönelik boykot çağrıları, zaman zaman farklı olaylara ve gerekçelere dayanarak yükselmiştir:

1. Siyasi ve Etik Boykot İddiaları (Uygur Politikası)

H&M, en büyük ve en dikkat çeken boykotlardan birini Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki iddialar nedeniyle yaşamıştır.

• Zorla Çalıştırma İddiaları: H&M, 2021 yılında Çin’in Sincan bölgesindeki Uygur Türklerinin zorla çalıştırıldığı iddiaları üzerine bu bölgeden pamuk alımını durdurduğunu açıklamıştır.
• Çin’de Boykot: Bu kararın ardından, Çin’deki milliyetçi çevreler ve hükümet, H&M’in bu tavrını Çin’i karalama olarak görerek markaya karşı geniş çaplı bir boykot çağrısı başlatmıştır. Bu, bir markanın etik duruşu nedeniyle kendi pazarında boykot edilmesine çarpıcı bir örnektir.

2. Sosyal Sorumluluk ve Irkçılık İddiaları

H&M, zaman zaman sosyal sorumluluk ve kültürel hassasiyet konularında yaptığı hatalar nedeniyle de boykot edilmiştir:

• “Maymun” Sweatshirt Tartışması: 2018 yılında H&M’in, üzerinde “Ormanın En İyi Maymunu” yazan bir sweatshirt’ü siyah bir çocuk model üzerinde kullanması büyük bir ırkçılık tartışmasına yol açmış ve birçok ülkede sert tepkiyle ve boykot çağrılarıyla karşılaşmıştır. Şirket özür dilemiş ve ürünü geri çekmiştir, ancak bu olay marka imajına büyük zarar vermiştir.

3. Çevresel Etki ve Etik Üretim Tartışmaları

Hızlı moda markası olması nedeniyle, H&M sürekli olarak çevresel etkisi ve çalışma koşulları nedeniyle eleştirilmektedir:

• Fast Fashion Eleştirisi: H&M, düşük fiyatlı ve hızlı üretilen giysilerin çevresel sürdürülebilirliğe zarar verdiği, aşırı tüketimi teşvik ettiği ve tekstil atığına neden olduğu gerekçesiyle çevreci gruplar tarafından boykot edilmektedir.
• Tedarik Zinciri ve İşçi Hakları: Her ne kadar H&M sürdürülebilirlik inisiyatifleri başlatsa da, tedarik zincirinde Bangladeş, Kamboçya gibi ülkelerde adil ücret ve güvenli çalışma koşullarını tam olarak sağlayamadığı iddiaları zaman zaman gündeme gelmiş ve bu durum boykot çağrılarına zemin hazırlamıştır.

4. Siyasi Bağlantı İddiaları (İsrail)

Diğer küresel markalarda olduğu gibi H&M de İsrail-Filistin çatışması bağlamında boykot listelerinde yer almaktadır.

• İsrail’deki Mağazalar: H&M’in İsrail’de franchise anlaşmalarıyla faaliyet gösteren mağazaları bulunmaktadır (Yakın zamanda çatışmalar nedeniyle bu mağazaların bir kısmı geçici olarak kapatılmıştır). Boykot savunucuları, İsrail’de ticari faaliyet göstermenin veya İsrail’le ticari ortaklık kurmanın o ülkenin ekonomisine dolaylı destek anlamına geldiğini savunarak markayı boykot listelerine dahil etmektedir.
• Şirket Duruşu: H&M, bu tür siyasi konulara doğrudan taraf olmaktan genellikle kaçınsa da, mağazalarının varlığı ve küresel çaptaki ticari yayılımı nedeniyle boykot iddialarının hedefi olmaktadır.

---

H&M Boykot Listelerinde mi?

Evet, H&M markası çeşitli gerekçelerle küresel ve yerel boykot listelerinde yer almaktadır.

H&M’e yönelik boykotlar; kurumsal etik ve ırkçılık skandallarından (Siyah model, Uygur pamuğu kararı), hızlı moda sektörünün çevresel etkilerine ve siyasi/ticari bağlantı iddialarına kadar geniş bir yelpazede çeşitlilik göstermektedir.